ÜCRET PROJELERİ NEDEN EYLÜL, EKİM AYLARINDA BAŞLAR ?
Bir sonraki yılın ücret artışına esas olacak şekilde iş değerlemeye dayalı bir ücret sistemi kurulması çalışmalarına Eylül-Ekim aylarında başlanır. Ücret artışları Ocak ayının sonunda uygulandığına göre, neden 3-5 ay öncesinden ücret sistemi kurulması çalışmalarına başlanır?
Aslında sorunun yanıtını, iş değerlemesi sonucu kurulacak ücret sisteminin, esas itibariyle iş analizleri sonucu ortaya çıkan iş tanımları ve gerekliliklerinin belirlenmesi süreci oluşturur. Burada asıl zamanı iş değerlemesi ve ücret sisteminin kurulması değil, bunların temelini oluşturan iş analizlerinin yapılması alır.
Genel olarak bir ücret yönetimi projesi aşağıdaki üç aşamadan oluşur:
- İş analizlerinin yapılması
- İş değerlemesinin yapılması
- Ücret sisteminin kurulması
Yukarıdaki aşamalardan iş değerlemesinin yapılması ve ücret sisteminin kurulması, aşağı yukarı 4-6 haftada tamamlanır. İş analizlerinin yapılması ise 8-12 hafta arası süre alabilir. Bu sürenin uzunluğu aşağıdaki faktörlere bağlıdır:
- Pozisyonun cinsi (Yönetici / Beyaz yaka/ Mavi Yaka)
- Pozisyon sayısı (kaç farklı görev ünvanının olduğu)
- İş analisti sayısı (İş analizi görüşmelerini yapan görüşmecilerin sayısı)
- Görüşme sayısı (Bir pozisyon için kaç kişi ile görüşüleceği)
Mavi yakadan yönetici pozisyonlara gidildikçe görev çeşitliliği ve niteliği arttığından iş analizi süresi uzar. Pozisyon sayısı, iş analisti sayısı ile birlikte iş analizi süresinin belirlenmesinde temel faktörlerdir. Pozisyon sayısı arttıkça iş analizi aşamasının süresi uzar. İş analisti sayısı arttıkça da iş analizi aşamasının süresi kısalır. Görüşme sayısı genellikle iki kişidir. Görüşme sayısı arttıkça yapılan iş analizinin kalitesi artar, ancak iş analizinin süresi de o denli uzar.
İş analizi aşamasının süresinin belirlenmesinde birbirlerinin aksine etkide bulunan pozisyon sayısı ile iş analisti sayısı arasında bir denge kurulmaya çalışılır. İş analistleri firma içinden yetiştirilecek kişiler ise ( ki önerilen şekli budur) 4 – 8 çalışan görevlendirilebilir. Pozisyon sayısı çok fazla ise bu sayı 12 kişiye kadar çıkarılabilir. Firma dışından ise genellikle 1-3 kişi görevlendirilir, ama maliyeti firma içinden olacak iş analistlerine göre oldukça yüksektir.
Söz gelimi mavi yakalı 60 pozisyon için 100 kişi ile görüşülecekse (çünkü bazı pozisyonlarda sadece bir kişi olabilir), firma içinden yarı zamanlı görevlendirilecek 4 kişi, bu amaçla görevlendirilen 8 kişiden daha fazla sürede işi tamamlar. Süreyi kısaltmak için görüşmeci sayısını artırmak gerekir, ancak çok fazla görüşmeci sayısı da onları yetiştirme zamanı ve işlerin koordinasyonu açısından yarardan çok zarar getirebilir. Böylece görüşmeci sayısı 4-8 kişi arasında belirlendiğinde pozisyon sayısına bağlı olarak görüşme aşaması da 8-12 hafta arasında gerçekleşmektedir. İş analizi ve iş değerleme sürecinden önce işlerin istenen nitelikte yapılabilmesi için gerekli hazırlık, eğitim ve planlamaların yapılabilmesine yönelik 2 haftaya daha ihtiyaç duyulur.
Bu süreler dikkate alındığında bir ücret yönetimi projesinin 3-5 aya ihtiyaç duyduğu görülür. Ücret artışları da genellikle Ocak ayı sonunda yapıldığı için de projelere de Eylül-Ekim aylarında başlamak gerekir. Daha detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Dr.M.Cemil Özden – McOzden Danışmanlık
